Over het 3D-type en waarom volgorde alles verandert

Veel mensen ontdekken hun Enneagramtype en voelen herkenning. Er vallen puzzelstukken op hun plaats. Het is verhelderend en vaak ook confronterend. Voor anderen is er initieel minder herkenning. In ieder geval komt er vroeg of laat de vraag: “Is dit het dan?” Het antwoord is simpel: nee. Je hoofdtype is een ingang, geen eindpunt.

Als je je groei serieus neemt, kom je er al snel achter dat niet altijd alles verklaarbaar is vanuit één type. Je reageert niet altijd hetzelfde. Je denkt, voelt en handelt soms vanuit verschillende kanten. Dat is geen fout in het systeem, het is het systeem. Daarom dat sommige mensen zich ook niet meteen (volledig) herkennen in hun type. Maar hun frank (of vandaag eerder hun Euro, en voor de Nederlanders hun kwartje) valt vaak wel als ze hun 3D-type ontdekken.

Dit is de reden waarom ik zo vaak en zo graag werk met het concept van het 3D-type: een combinatie van drie types, elk uit een ander expressiecentrum, in een unieke volgorde.

Wat is een 3D-type?

Het 3D-type beschrijft de drie typen die jij het meest gebruikt:

• één uit het hoofdcentrum (denken)
• één uit het hartcentrum (voelen)
• één uit het lichaamscentrum (instinctief handelen)

Iedereen heeft één dominant type, dat is je hoofdtype. Maar je gebruikt óók typische patronen van twee andere types, zeker onder druk of bij vertrouwde uitdagingen. Daarnaast maakt de volgorde waarin je die types aanwendt wel degelijk een verschil.

Vergelijk het met een team in je hoofd:

• Eén leider
• Eén adviseur op de achtergrond
• Eén helper die inspringt in crisissituaties

Waarom volgorde belangrijk is

Twee mensen met dezelfde drie types (bijvoorbeeld 3, 6 en 9) kunnen totaal verschillend reageren, afhankelijk van welke eerste, tweede en derde is.

• Een 3-6-9 zal eerst presteren, dan zekerheid zoeken, en zich daarna pas aanpassen.
• Een 9-3-6 zal eerst de harmonie bewaken, dan proberen te voldoen, en daarna pas nagaan of het veilig genoeg is.
• Een 6-9-3 zal vooral scannen op risico, dan vermijden via aanpassing, en uiteindelijk proberen te compenseren via succesgedrag.

Zonder de volgorde zie je het patroon niet volledig. Zonder de volgorde blijf je steken in inconsistenties.

Wat je mist als je het niet meeneemt

• Je begrijpt jezelf maar voor 33%
• Je verwart jezelf met andere types
• Je mist kans op gerichte groei, omdat je blinde vlekken niet zichtbaar worden
• Je blijft werken aan je hoofdtype, terwijl je stressreactie uit een ander centrum komt
• Het gevolg: je probeert jezelf te ‘fixen’ op plekken waar je niet vastzit.

Een andere manier van kijken, met meer nuance

Het 3D-type brengt nuance. Geen ingewikkelde theorie, maar verdieping in praktijk:

• Waarom je in je werk presteert, maar thuis op de achtergrond raakt
• Waarom je denkt dat je type 5 bent, maar toch emotioneel bent bij kritiek
• Waarom je soms de controle wil, maar net zo vaak de confrontatie uit de weg gaat

Je komt dichter bij de kern. Niet door nóg een boek te lezen, maar door jezelf aandachtig te observeren in gedrag, triggers, en drijfveren.

Waar begin je?

Je kunt beginnen met deze vragen:

• Wat is mijn dominante type en welk centrum hoort daarbij?
• Wat doe ik onder stress, en welk centrum neem het dan over?
• Wat komt naar boven als ik me veilig voel?
• Welke types lijken soms sterker aanwezig dan mijn hoofdtype?

Je hoeft het niet allemaal te snappen, maar het benoemen maakt wel het verschil.

Wil je eerst helder begrijpen wat het Enneagram precies is? Lees dan onze eenvoudige uitleg over wat het Enneagram is.

Wil je hiermee dieper aan de slag? In mijn boek Het Enneagram vind je meer informatie over het 3D-type.

Benieuwd naar jouw 3D-type? Doe nu de gratis test en kies daarna de upgrade naar het premium rapport.